Co zjeść w Austrii? Przewodnik po lokalnych potrawach

Planujesz wyjazd do Austrii i zastanawiasz się, co zamówić w lokalnej gospodzie lub na stoku? Chcesz spróbować czegoś więcej niż tylko kawy i ciasta w schronisku? Z tego przewodnika dowiesz się, jakie dania austriackie naprawdę warto zjeść i jak orientacyjnie wyglądają ich ceny.

Co wyróżnia kuchnię austriacką?

Kuchnia austriacka kojarzy się z górami, nartami i solidnym, domowym jedzeniem. Dania są sycące, często podawane w dużych porcjach i oparte na prostych składnikach, takich jak ziemniaki, wołowina, wieprzowina, jajka czy mąka. W Tyrolu czy w Salzburgerlandzie na talerzu bardzo często ląduje coś, co rozgrzeje po kilku godzinach na stoku i da energię na kolejne zjazdy.

W tradycyjnych gospodach i schroniskach na wysoko położonych stokach spotkasz podobne menu, ale ceny potrafią się różnić. W miasteczkach położonych niżej porcje są równie duże, a rachunek bywa zauważalnie niższy. W modnych kurortach narciarskich, szczególnie w najbardziej znanych ośrodkach Tyrolu, płacisz nie tylko za jedzenie, ale też za widok z tarasu i prestiż miejsca.

Wiele potraw ma swoje regionalne odmiany, lecz nazwy powtarzają się w całym kraju. Na kartach dań regularnie zobaczysz takie słowa jak Knödel, Spätzle, Gulaschsuppe czy Apfelstrudel. Na pierwszy rzut oka brzmi to obco, ale po jednym pobycie szybko zaczniesz kojarzyć, co jest zupą, co mięsem, a co deserem.

Dobrze oddaje to proste zestawienie popularnych potraw i orientacyjnych cen w zwykłych lokalach narciarskich:

Porcje w austriackich schroniskach narciarskich są naprawdę solidne, a jakość jedzenia zwykle nie ustępuje restauracjom w miasteczkach.

Jakie dania mięsne zjeść w Austrii?

Mięsne dania to podstawa wielu kart w całej Austrii. W alpejskich chatach królują potrawy z patelni, kotlety w chrupiącej panierce i gęste potrawki, które można zjeść szybko, ale sycą na długo. W porze lunchu większość narciarzy zamawia właśnie tego typu jedzenie i rzadko wychodzi z restauracji głodna.

Wiener Schnitzel

Wiener Schnitzel, czyli sznycel wiedeński, to prawdziwy symbol kuchni austriackiej. To cienko rozbity kotlet cielęcy, panierowany w mące, jajku i bułce tartej, smażony na maśle lub klarowanym maśle. Dobrze przyrządzony sznycel jest lekki, a panierka nie przykleja się do mięsa, tylko delikatnie odstaje i faluje.

Do sznycla najczęściej podawana jest sałatka ziemniaczana lub ziemniaki z dużą ilością natki pietruszki. Na talerzu leży także ćwiartka cytryny, którą skrapia się mięso, aby dodać mu świeżości. W Wiedniu znajdziesz całe lokale wyspecjalizowane w tym daniu, a na stokach często zobaczysz wersje z wieprzowiny, nieco tańsze, ale wciąż bardzo popularne.

Tiroler Gröstl

Tiroler Gröstl to jedno z najczęściej zamawianych dań w tyrolskich chatach narciarskich. Na żelaznej patelni lub w rondelku lądują podsmażone ziemniaki, kawałki mięsa i boczku, cebula, czosnek oraz pachnące zioła. Całość zwieńcza jajko sadzone, które po rozkrojeniu rozpływa się po całym daniu.

Porcja Tiroler Gröstl kosztuje zwykle około 11 euro i spokojnie wystarcza jako główny posiłek w ciągu dnia. Czasem dostaniesz ją na zwykłym talerzu, szczególnie w większych, samoobsługowych restauracjach na stoku, ale smak pozostaje ten sam. Danie jest wyraziste i idealne dla kogoś, kto lubi prostą, chłopską kuchnię z dużą ilością ziemniaków.

Gulaschsuppe

Choć gulasz kojarzy się mocno z Węgrami, w Austrii Gulaschsuppe zdążyła zadomowić się na stałe. To gęsta, ostra zupa z kawałkami mięsa, ziemniakami, cebulą i czerwoną papryką, przyprawiona zarówno słodką, jak i ostrą papryką mieloną. W wielu lokalach na stoku występuje w dwóch wielkościach, jako mniejsza miseczka przed daniem głównym albo większa porcja „zamiast obiadu”.

Filiżanka takiej zupy kosztuje zwykle 4–4,5 euro, a w bardziej znanych kurortach nieco więcej. To dobra propozycja, gdy chcesz się rozgrzać, ale nie masz ochoty na ciężkie dania z patelni. Smak bywa różny, w zależności od kucharza – czasem dominuje papryka, innym razem bardziej czuć mięso i cebulę.

Jakie zupy wybrać na rozgrzewkę?

Zupy w Austrii to coś więcej niż tylko wstęp do posiłku. Po kilku godzinach jazdy na nartach miska gorącego rosołu albo gulaszu potrafi poprawić humor lepiej niż kawa. W klasycznym menu zawsze znajdzie się kilka wariantów na bazie rosołu wołowego oraz przynajmniej jedna zupa bardziej treściwa.

Frittatensuppe

Frittatensuppe to jedna z najbardziej rozpoznawalnych austriackich zup. Bazą jest klarowny rosół wołowy, w którym pływają cienkie paseczki naleśnika, pokrojone z już usmażonego placka. Całość posypuje się szczypiorkiem lub pietruszką, co nadaje jej świeży wygląd i delikatny aromat.

Porcja kosztuje około 4 euro i często jest pierwszym wyborem osób, które chcą spróbować czegoś lokalnego, ale nie lubią zbyt pikantnych potraw. Zupa jest lekka, choć syci bardziej niż zwykły rosół. Dobrze smakuje przed daniem głównym, ale w mniej intensywny dzień na stoku może z powodzeniem zastąpić mały obiad razem z kawałkiem pieczywa.

Zupa gulaszowa

Austriacka zupa gulaszowa bywa oznaczona zarówno jako Gulaschsuppe, jak i bardziej swojsko „zupa gulaszowa” w menu pisanym po polsku w popularnych kurortach. Mięso kroi się w niewielkie kostki, dodaje ziemniaki, marchew, cebulę i paprykę, a wszystko długo gotuje w jednym garnku. Smak jest wyraźny, rozgrzewający i idealny na chłodny, wietrzny dzień.

W niektórych lokalach możesz spotkać łagodniejszą wersję dla dzieci oraz ostrzejszą dla dorosłych. Na górskich stacjach często podaje się ją w grubych, ceramicznych miseczkach, które dłużej trzymają ciepło. To dobra opcja, gdy szukasz czegoś pośredniego między zwykłą zupą a pełnym daniem z patelni.

Co zamówić z mącznych dań i knedli?

Jeśli lubisz makarony, kluski i pierogi, w Austrii poczujesz się jak w domu. Pod hasłem Knödel kryją się najróżniejsze kluski – ziemniaczane, bułczane, z dodatkiem szpinaku albo słodkie z nadzieniem. W lokalnych gospodach często występują w roli dania głównego, a nie tylko dodatku do mięsa.

Käsespätzle

Käsespätzle to niewielkie, nieregularne kluseczki z mąki i jajek, zbliżone do naszego domowego makaronu, ale bardziej miękkie. Po ugotowaniu zapieka się je z górskim serem, który intensywnie pachnie i przyjemnie się ciągnie. Na wierzchu ląduje spora porcja prażonej cebuli i szczypiorku.

Danie jest bardzo sycące i dla wielu osób dość ciężkie. Porcja kosztuje zwykle około 10 euro, czyli tyle, co mięsne danie główne. Często dostaniesz je w małym, metalowym rondelku, który podkreśla domowy charakter potrawy, choć w dużych restauracjach trafia już na zwykły talerz. Dla wegetarian to jedna z najciekawszych propozycji w górskim menu.

Spinatknödel

Spinatknödel to kulki wielkości śląskiej kluski, przygotowane z bułki, szpinaku, jajek i przypraw. Gotuje się je w wodzie, a potem podaje polane klarowanym masłem i posypane parmezanem lub innym twardym serem. Na talerzu zwykle pojawiają się trzy sztuki, co spokojnie wystarczy na obiad.

Porcja kosztuje około 8 euro i świetnie sprawdza się dla osób, które wolą dania bez mięsa, ale nie chcą rezygnować z lokalnego charakteru kuchni. Smak zależy mocno od użytego szpinaku i przypraw – w dobrym wydaniu Spinatknödel są aromatyczne, a wnętrze pozostaje przyjemnie wilgotne, nie suche.

Germknödel

Germknödel to już prawdziwa bomba energetyczna. To duża, drożdżowa kula gotowana na parze, często wypełniona słodkim nadzieniem ze śliwek lub powideł. Na talerzu jest niemal całkowicie zatopiona w sosie waniliowym o konsystencji lekkiego budyniu i posypana mieszanką cukru oraz maku lub cynamonu.

W odróżnieniu od polskich „klusek na parze”, które są małe i podawane po kilka sztuk, tutaj mówimy o jednej dużej klusce. Germknödel kosztuje zwykle około 8 euro i często pojawia się w zamówieniach narciarzy pod koniec dnia, gdy trzeba uzupełnić zapasy energii po intensywnej jeździe.

W wielu ośrodkach narciarskich mówi się wprost, że „bez Germknödel nie ma jeżdżenia na nartach”, bo to danie stało się nieodłącznym elementem dnia na stoku.

Gdzie najłatwiej trafić na różne rodzaje Knödel i dań mącznych w Austrii, jeśli nie znasz jeszcze dobrze lokalnej sceny gastronomicznej? Zwróć uwagę na kilka typów miejsc:

• schroniska i chaty bezpośrednio przy stoku narciarskim,
• tradycyjne gospody w małych tyrolskich miasteczkach,
• hotele z lokalną kuchnią serwujące obiadokolacje,
• stoiska na jarmarkach bożonarodzeniowych w większych miastach.

Jakie desery spróbować w Austrii?

Desery w Austrii spokojnie mogą zastąpić pełny posiłek. Są duże, często podawane na ciepło i pełne dodatków w postaci bitej śmietany, lodów czy sosu waniliowego. Wiele osób zamawia je jako „słodki obiad”, szczególnie gdy rano zjadło sycące śniadanie w hotelu i nie ma ochoty na kolejne mięsne danie.

Kaiserschmarrn

Kaiserschmarrn to omlet lub bardzo gruby naleśnik, który po usmażeniu jest rozrywany lub krojony na nieregularne kawałki. W cieście często znajdują się rodzynki namoczone w rumie, a całe danie obficie posypuje się cukrem pudrem. W wielu miejscach podaje się je z kompotem śliwkowym lub musem jabłkowym.

Porcje Kaiserschmarrn są duże i bardzo sycące, dlatego często zamawia się jedno danie na dwie osoby. Koszt to najczęściej około 10 euro, w zależności od wielkości i dodatków. To deser, który świetnie pasuje do popołudniowej kawy na słonecznym tarasie z widokiem na Alpy.

Apfelstrudel

Apfelstrudel to klasyk, bez którego trudno wyobrazić sobie kuchnię austriacką. Cienkie, elastyczne ciasto zawija się wokół nadzienia z jabłek, cukru, cynamonu, rodzynek i roztopionego masła. Strudel po upieczeniu kroi się w plastry, a każdy z nich można podać na kilka sposobów.

Zimą najpopularniejsza jest wersja na ciepło, z sosem waniliowym. W wielu lokalach dostaniesz też strudel z lodami waniliowymi i bitą śmietaną, a sam kawałek ciasta często jest jeszcze podgrzewany. Podstawowa porcja kosztuje zwykle około 4 euro, a cena rośnie o kilkadziesiąt centów w zależności od dodatków.

W praktycznie każdym schronisku na stoku znajdziesz Apfelstrudel, bo to deser, który zamawiają i turyści, i sami Austriacy.

Do austriackich deserów bardzo dobrze pasują proste dodatki, które warto kojarzyć z kartą napojów i małych przekąsek. Przy planowaniu zamówienia zwróć uwagę na takie połączenia:

• czarna kawa lub melange do ciepłego Apfelstrudla,
• kakao lub gorąca czekolada do Kaiserschmarrn,
• lody waniliowe do ciast i knedli na słodko,
• bita śmietana podawana osobno w małej miseczce.

Czy da się wyjechać z Austrii bez spróbowania przynajmniej jednego lokalnego deseru? Teoretycznie tak, ale wiele osób wraca po latach głównie po to, by znów zjeść swój ulubiony Kaiserschmarrn albo kawałek jeszcze gorącego Apfelstrudla w małej gospodzie z widokiem na ośnieżone szczyty.